01.01.2006’DAN İTİBAREN MENKUL KIYMET GELİRLERİNİN VERGİLENDİRİLMESİ TEMMUZ 2006 İTİBARİYLE GETİRİLEN SON DEĞİŞİKLİKLER
Gelir Vergisi Kanuna, 5281 sayılı Kanunun 30.maddesiyle eklenen Geçici 67.maddesinde,

07.07.2006 tarihli 26221 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5527 sayılı Kanun ile, 23.07.2006 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 2006-10731 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile,

menkul kıymetlerin vergilendirilmesinde yapılan değişikliklere ilişkin özet bilgilere aşağıda yer verilmiştir:

1- Dar mükellef (yurt dışında yerleşik) gerçek kişi ve kurumların, 07.07.2006 tarihinden itibaren
a) 01.01.2006 tarihinden sonra ihraç edilen Devlet Tahvili, Hazine Bonosu ve Özel Sektör tahvili alım-satım kazançları ve faiz gelirleri,
b) 01.01.2006 tarihinden sonra satın aldıkları hisse senedi alım satım kazançları,
% 0 oranında vergiye tabi olacaktır.

% 0 oranında tevkifat uygulamasından yararlanmak isteyen dar mükellef yatırımcıların mukimi olduğu ülke vergi idaresinden alınmış ve Türkçe tercümesi notere tasdik ettirilmiş olan Mali Mukimlik Belgesi’ni hesaplarının bulunduğu bankalara ibraz etmeleri ve Banka tarafından kabul edilerek kayda alınmış olması gerekmektedir.
Bir takvim yılına ilişkin mukimlik belgesi, izleyen yılın dördüncü ayına kadar geçerli olup, söz konusu belgenin her yıl yenilenmesi gerekmektedir.
2- Tam mükellef (yurt içinde yerleşik) gerçek kişi ve kurumların, 23.07.2006 tarihinden itibaren
a) 01.01.2006 tarihinden sonra ihraç edilen Devlet Tahvili, Hazine Bonosu ve özel sektör tahvili alım-satım kazançları ve faiz gelirleri,
b) 01.01.2006 tarihinden sonra satın aldıkları hisse senedi alım satım kazançları,
c) Başka bir müşteri hesabına yapılan Virman işlemleri,
% 10 oranında vergiye tabi olacaktır.

3- 01.10.2006 tarihinden itibaren
Yatırım Fonu Katılma Belgeleri alım satım kazançları, Menkul Kıymet Yatırım Ortaklıkları Hisse Senedi alım satım kazançları % 10 oranında vergiye tabi olacaktır.

YENİ VERGİ REJİMİ

Tevkifata Tabi Menkul Kıymet ve Diğer Sermaye Piyasası Araçları
- Hisse Senetleri
- Hazine Bonosu ve Devlet Tahvili ( TL, YP ve Dövize Endeksli)
- Özel Sektör Tahvilleri
- Repo
- Vadeli İşlem ve opsiyon Sözleşmeleri
- Borsa Yatırım Fonu Katılma Belgeleri
- Yatırım Fonu Katılma Belgeleri (01.10.2006’dan itibaren)
- Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı Hisse Senetleri (01.10.2006’dan itibaren)

Tevkifat Konusu Kazançlar
- Hisse Senedi Alım Satım Kazancı
- Bono/Tahvil Alım Satım Kazancı
- Bono/Tahvil Faiz Geliri
- Vadeli İşlem ve Opsiyon Sözleşmelerinden Doğan Kazançlar
- Borsa Yatırım Fonu Katılma Belgesi Alım Satım Kazancı
- Yatırım Fonu Katılma Belgeleri Alım Satım Kazancı (01.10.2006’dan itibaren)
- Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı Hisse Senetleri Alım-Satım Kazancı (01.10.2006’dan itibaren)

Tevkifata Tabi Olmayan Menkul Kıymet ve Diğer Sermaye Piyasası Araçları
- Yatırım Fonu katılma belgeleri alım satım kazancı (01.10.2006’ya kadar)
- Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı hisse senetleri alım-satım kazancı (01.10.2006’ya kadar)
- Eurobond alım satım kazancı
- Eurobond itfa geliri
- Eurobond kupon faiz geliri
- 1 yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetleri alım satım kazancı
- Sürekli olarak portföyünün en az %51’i İMKB’de işlem gören hisse senetlerinden oluşan yatırım fonlarının 1 yıldan fazla süreyle elde tutulan katılma belgelerinden elde edilen kazançlar
- Hisse senedi kar payı
Ayrıca,
• 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş Hazine Bonosu ve Devlet Tahvillerinden elde edilecek gelirler, 31.12.2005 tarihinde geçerli olan mevzuat hükümleri çerçevesinde vergilendirilecektir.
• 01.01.2006 tarihinden önce iktisap edilmiş olan menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarından elde edilecek gelirler, 31.12.2005 tarihinde geçerli olan mevzuat hükümleri çerçevesinde vergilendirilecektir.

5281 sayılı Kanuna göre, 01.01.2006 tarihinden itibaren tevkifat yoluyla vergilendirilecek olan gelirler için tevkifat nihai vergilendirme olacak, mükellefler tarafından söz konusu gelirler için ayrıca beyanname verilmeyecektir.

Ancak mükellefler, beyan edilmeyeceği belirtilen menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından doğan kazançları için, ihtiyari olarak yıllık beyanname verebileceklerdir. Bu beyanname ile, farklı kurumlarda hesabı bulunan müşterilerimiz, hesabında oluşan aynı tür menkul kıymet ve sermaye piyasası araçları alım satım zararını, başka bir kurumdaki hesabında oluşan alım satım karlarına mahsup etme imkanına sahip olabilecektir.

VERGİNİN HESAPLANMASI
Yatırımcıların alım satım kazancı ve faiz gelirini elde ettikleri anda, bu kazançlar üzerinden 5281 sayılı Kanun, ilgili Tebliğ ve Bakanlar Kurulu Kararı gereğince dar mükelleflerden 07.07.2006, tam mükelleflerden 23.07.2006 tarihine kadar %15 oranında tevkifat yapılacaktır. Bu çerçevede, 07.07.2006 tarihinden itibaren dar mükelleflerden yapılacak tevkifat oranı % 0; 23.07.2006 tarihinden itibaren ise tam mükelleflerden yapılacak tevkifat oranı % 10 olarak uygulanacaktır. Tevkifatın hesaplanmasına ilişkin detaylar bilgilendirme amaçlı olarak aşağıda yer almaktadır.

Tevkifata Tabi Tutarın Belirlenmesi
Alım satım işlemlerinde tevkifat matrahı, kıymetin alış bedeli ile satış bedeli arasındaki fark olacaktır. Alış ve satış işlemleri sırasında (varsa) ödenen komisyonlar ile Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi matrahın tespitinde dikkate alınacaktır.

Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsasında yapılan işlemlerden 2006 yılında elde edilecek kazançlar için tevkifat oranı sıfır olarak uygulanacaktır.

Tevkifat Matrahının Belirlenmesinde FİFO Yöntemi (İlk giren ilk çıkar yöntemi) Aynı menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası aracından değişik tarihlerde alımlar yapıldıktan sonra kıymetlerin bir kısmının elden çıkarılması halinde, tevkifata tabi tutarın hesaplanmasında kullanılacak alış bedeli FİFO yöntemi kullanılmak suretiyle belirlenecektir.

Beyan Dönemleri
Yatırımcılardan tahsil edilecek tevkifat tutarları, üçer aylık dönemler itibariyle (31 Mart–30 Haziran–30 Eylül –31 Aralık), dönemleri izleyen ayın yirminci günü akşamına kadar bağlı olunan Vergi Dairesine tevkifatı yapan kurum tarafından beyan edilerek, yirmi altıncı gün akşamına kadar ödenecektir.

Mahsup İşlemi
Aynı türden menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracı alım satımından doğan zararlar, takvim yılı aşılmamak kaydıyla izleyen dönemlerin tevkifata tabi aynı tür kazançlarından mahsup edilecektir. Örneğin, 31 Mart dönemi itibariyle hisse senedi alım satımından 100 YTL zararı olan bir yatırımcının, söz konusu zararı, takip eden vergi dönemlerinde oluşacak hisse senedi alım satım kazancından mahsup edilecektir. Eğer yatırımcının ilgili yılın sonuna kadar hisse senedi alım satım karı oluşmaz ise, zararın bir sonraki takvim yılına aktarılması mümkün olmayacaktır. • Aynı Tür Menkul Kıymetler
Mahsup işleminde aynı türden menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracı sınıflandırılması:
1. Sabit getirili menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçları (Hazine Bonosu ve Devlet Tahvilleri )
2. Değişken getirili menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçları
(Hisse senedi)
3. Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri
Aynı tür kıymetlerden elde edilen alım satım zararları ancak aynı tür kıymetlerin alım satım kazançlarından mahsup edilebilir. (Örneğin, hisse senedi alım satımından doğan zararın tahvil alım satımından doğan karlara mahsubu mümkün olmayacaktır.)
• Aynı Tür Kazançlar
Mahsup işleminde aynı tür kazanç sınıflandırılması:
1. Alım satım kazancı
2. Faiz geliri (itfa ve kupon faizi)
Alım satım zararları ancak alım satım karlarından mahsup edilebilir. Dolayısıyla alım satım kazançlarından oluşan zararların faiz gelirlerinden mahsup edilmesi mümkün değildir.

MENKUL KIYMET BAZINDA VERGİLENDİRME ESASLARI

DEVLET İÇ BORÇLANMA SENETLERİ
Devlet İç Borçlanma Senetlerinin vergilendirilmesinde temel unsur İHRAÇ TARİHİ’dir.
A) 01.01.2006 TARİHİNDEN ÖNCE İHRAÇLAR (Tevkifata Tabi Olmayacak DİBS)
01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan Hazine Bonosu ve Devlet Tahvillerinden (TL, YP ve Dövize Endeksli) sağlanan gelirlerin vergilendirilmesinde tevkifat yapılmayacak, vergilendirilme 31.12.2005 tarihinde geçerli vergi kanunlarına göre yapılacaktır.

B) 31.12.2005 TARİHİ İTİBARİYLE GEÇERLİ VERGİ MEVZUATI
Gelir Vergisi Kanun Geçici 59. Maddesi hükmü uyarınca ‘’İstisna Uygulaması’’ Gelir Vergisi Kanunu (GVK) Geçici 59’uncu maddesi hükmü uyarınca, 31.12.2007 tarihine kadar, 26.07.2001-31.12.2005 tarihleri arasında ihraç edilen Hazine Bonosu ve Devlet Tahvillerinden elde edilen faiz gelirleri ve elden çıkarılmasından sağlanan alım-satım kazançları toplamının 2005 yılında 174.033 YTL’ si (2006 yılında 191.088 YTL’ si ) Gelir Vergisinden müstesnadır.

İndirim Oranı
Faiz gelirleri için, her yıl Maliye Bakanlığı tarafından ilan edilir. 2005 yılı kazançları için %53,7 olarak belirlenmiş olup 2006 yılı kazançları için henüz yayınlanmamıştır.

Endeksleme
Alım satım kazançları için, elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere alış bedeli TEFE artış oranında artırılarak endeksleme yapılabilecektir. Asgari Beyan Sınırı
Mükellefin, faiz gelirlerine indirim oranı, alım satım kazançlarına endeksleme uygulandıktan sonra istisna tutarı düşülür, kalan matrah; faiz gelirleri için Maliye Bakanlığı tarafından ilan edilen asgari beyan sınırını (2005 yılı için 15.000 YTL’yi) aşar ise tamamı; alım satım kazançları için ise GVK’nun Mükerrer 80. maddesi uyarınca belirlenen istisna tutarını aşar ise aşan kısım beyan edilmektedir. (Alım satım kazançları için Geçici 59. maddede ile Mükerrer 80. maddedeki istisnalardan yalnızca bir tanesi uygulanabilmektedir.)

C) 01.01.2006 TARİHİNDEN SONRA İHRAÇLAR (Tevkifata Tabi Olacak DİBS)
01.01.2006 tarihinden sonra ihraç edilecek olan Hazine Bonosu ve Devlet Tahvillerinden ( TL, YP ve Dövize Endeksli) elde edilecek olan alım satım kazancı ve faiz gelirleri üzerinden
a) dar mükelleflerden 07.07.2006, tam mükelleflerden 23.07.2006 tarihine kadar %15 oranında tevkifat yapılacaktır.
b) 07.07.2006 tarihinden itibaren Mali Mukimlik Belgesi Bankaca kabul edilmiş olan dar mükelleflerden yapılacak tevkifat oranı % 0 olarak uygulanacaktır.
c) 23.07.2006 tarihinden itibaren ise tam mükelleflerden yapılacak tevkifat oranı % 10 olarak uygulanacaktır.

D) YABANCI PARA DEVLET İÇ BORÇLANMA SENETLERİ
Yabancı para cinsinden ihraç edilmiş olan Devlet İç Borçlanma Senetlerinden elde edilecek kazançlar da YTL cinsinden ihraç edilmiş olan Devlet İç Borçlanma Senetleri ile aynı esaslar dahilinde vergilendirilecektir. Dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracının alış ve satış bedeli olarak, işlem tarihindeki Bankamız döviz alış kuru esas alınarak hesaplanacak YTL karşılıkları arasındaki fark üzerinden tevkifata tabi tutar belirlenecek, belirlenen tutar üzerinden
a) dar mükelleflerden 07.07.2006, tam mükelleflerden 23.07.2006 tarihine kadar %15 oranında tevkifat yapılacaktır.
b) 07.07.2006 tarihinden itibaren Mali Mukimlik Belgesi Bankaca kabul edilmiş olan dar mükelleflerden yapılacak tevkifat oranı % 0 olarak uygulanacaktır.
c) 23.07.2006 tarihinden itibaren ise tam mükelleflerden yapılacak tevkifat oranı % 10 olarak uygulanacaktır.

REPO GELİRLERİ
01.01.2006 tarihinden itibaren dar ve tam mükellef yatırımcıların elde edeceği Repo gelirleri üzerinden %15 oranında tevkifat yapılacaktır.

2005 yılında gerçekleştirilen ve vadesi 2006 yılında dolan Repo işlemlerinden de %15 oranında tevkifat yapılacaktır.

BİREYSEL EMEKLİLİK FONU GELİRLERİ

YATIRIM FONU GELİRLERİ
a) Yatırım fonları, fon bünyesinde
* 01.01.2006 – 23.07.2006 tarihleri arasında %15,
* 23.07.2006 tarihinden sonra ise %10
oranında tevkifat yapılacağından, yatırımcıların A ve B tipi yatırım fonu katılma belgesi alım satım kazançları üzerinden 01.10.2006 tarihine kadar herhangi bir kesinti yapılmayacaktır.

b) 01.10.2006’dan itibaren tam mükelleflerin yatırım fonu alım satım kazançları üzerinden %10 oranında tevkifat yapılacaktır.
Portföyünün en az %51’i hisse senetlerinden oluşan fonlarda, bir yıldan fazla elde tutulmuş olması koşuluyla katılma belgelerinin fona iadesi sırasında tevkifat yapılmayacaktır.
c) 01.10.2006’dan itibaren Mali Mukimlik Belgesi Bankaca kabul edilmiş olan dar mükelleflerin yatırım fonu alım satım kazançları üzerinden %0 oranında tevkifat yapılacaktır.

EUROBOND GELİRLERİ
TC Hazine Müsteşarlığı tarafından yurtdışında ihraç edilen Eurobondlardan elde edilen
- alım satım kazançları,
- kupon faiz gelirleri
- itfa gelirleri
GVK geçici 67. maddesi uyarınca tevkifata tabi olmayacaktır. Söz konusu kıymetlerden sağlanan gelirler beyanname usulü vergilendirmeye devam edecek olup;
• 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilen Eurobondlardan sağlanacak faiz gelirleri; Gelir Vergisi Kanununun Geçici 59.Madde hükmü uyarınca belirlenen istisnadan (2006 yılı gelirleri için 191.088 YTL) yararlanarak, asgari beyan sınırının (2005 için 15.000 YTL’nin)aşılması halinde tamamı beyan edilecek; alım satım kazançlarında ise endeksleme uygulandıktan sonra bulunan tutar üzerinden istisna (GVK 59.madde) düşülerek kalan tutar beyan edilecektir.
• 01.01.2006 tarihinden sonra ihraç edilen Eurobondlardan sağlanacak gelirlerde ise gelirin elde edildiği tarihte geçerli olan mevzuat hükümleri uygulanacaktır.

HİSSE SENETLERİ ALIM SATIM KAZANÇLARI
GVK’nun Geçici 67. maddesi uyarınca hisse senedi alım satım kazançlarının vergilendirilmesinde esas unsur İKTİSAP TARİHİ’dir.

A) 01.01.2006 TARİHİNDEN ÖNCE İKTİSAP EDİLMİŞ HİSSE SENETLERİ
- 01.01.2006’dan önce iktisap edilmiş hisse senedinin elden çıkarılmasından sağlanacak kazancın vergilendirilmesinde, 31.12.2005 tarihindeki hükümler geçerli olacaktır.
- 31.12.2005 tarihinde geçerli vergi kanunlarına göre, 01.01.2006’dan önce iktisap edilen hisse senetlerinin borsaya kote olanlarda 3 ay, tam mükellef kurumlara ait olup borsaya kote olmayanlarda 1 yıldan sonra, elden çıkarılması halinde, elde edilecek alım satım kazancı beyana tabi değildir.

B) 01.01.2006 TARİHİNDEN SONRA İKTİSAP EDİLECEK HİSSE SENETLERİ
- 01.01.2006 tarihinden sonra iktisap edilecek hisse senetlerinin alım- satım kazançları üzerinden
a) dar mükelleflerden 07.07.2006, tam mükelleflerden 23.07.2006 tarihine kadar %15 oranında tevkifat yapılacaktır.
b) 07.07.2006 tarihinden itibaren Mali Mukimlik Belgesi Bankaca kabul edilmiş olan dar mükelleflerden yapılacak tevkifat oranı %0 olarak uygulanacaktır.
c) 23.07.2006 tarihinden itibaren ise tam mükelleflerden yapılacak tevkifat oranı % 10 olarak uygulanacaktır.
d) Ancak tam mükellef kurumlara ait olup 1 yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetlerinin elden çıkarılmasından sağlanacak alım satım kazançlarından tevkifat yapılmayacaktır.
e) Kar paylarından tevkifat yapılmayacaktır.
f) Menkul Kıymet Yatırım Ortaklıklarının hisse senetleri alım satım kazançları üzerinden kazançların

* 01.01.2006 – 01.10.2006 tarihleri arasında gerçekleşmesi halinde %0
* 01.10.2006’dan sonra gerçekleşmesi halinde ise %10 tevkifat yapılacaktır.

DÖVİZ TEVDİAT HESAPLARI
01.01.2006 tarihinden itibaren dar ve tam mükellef yatırımcıların DOVİZ cinsinden elde edecekleri mevduat faizleri üzerinden %15 oranında tevkifat yapılacaktır. 2005 yılında gerçekleştirilen ve vadesi 2006 yılında dolan DTH hesaplarından da %15 oranında tevkifat yapılacaktır. YTL MEVDUAT 01.01.2006 tarihinden itibaren dar ve tam mükellef yatırımcıların YTL cinsinden elde edecekleri mevduat faizleri ve özel finans kurumlarından elde edecekleri gelirler üzerinden %15 oranında tevkifat yapılacaktır. 2005 yılında gerçekleştirilen ve vadesi 2006 yılında dolan mevduat hesaplarından da %15 oranında tevkifat yapılacaktır.